Pachak Mukh Shuddhi (Digestive Refresher)

Daily used mouthfreshner......It removes mouth odor as well as it help us to digest food. It is very useful for women, especially after childbirth, as it helps in digestion and relieves one of gas and distension.

Ingredients:
Fennel seeds (Badisounf/Badishep)- 250 gm

Spilt Coriander seeds (Dhana dal)- 100 gm

Carom seeds (Ova, Ajvain)- 50 gm 

Dill seeds (Balant shepa, Suva)- 50 gm 

Method:
Dry roast all ingredients separately on low-medium flame till they discharge aroma. 
Mix and cool them all ingredients. Store in airtight container.

Avala Supari (Indian Gooseberry Mouthfreshner)

Avala supari is a mouth freshener and good for health too. The fruit "Indian Gooseberry" is called "Avala" in Marathi and "Amla" in Hindi.
Avala is a highly potent form of Vitamin C, and contains much more Vitamin C than is found in oranges. It is high in antioxidants. It is good for digestion, also providing an astringent and clean feeling in the mouth. Ayurveda is recommended "Avala" for good health.

Ingredients:

• Indian Gooseberry (avala, amla)- ½ kg 
• Rock salt (saindhv namak) or salt- 1 tbsp 
• Ginger juice- ¼ cup (approx. from 25-30 gm ginger)

Method:

• Wash avala fruits and keep them on jali plate or starainer on a pressure cooker-separator(vessel).  
  
               
• Take 1 whistle. (The avalas should be cooked through, but not too soft that they will become mushy.) You can also use a steamer to cook the avlas. Again the avlas should not be directly exposed to the water. Let them cool. 
• Now avala can easily remove seeds but retain its shape and form, using your fingers. Separate out the slices of the amla. You can keep as it is or cut into small pieces.
• Grind ginger with minimum water or finely grate, squeeze the juice from ginger. 
• In a big bowl combine avala, salt and ginger juice. Rest them for 1 hour and shift them in a plate.Dry them in a strong sun. See this avala after  drying 1st day.....

• Dry them for 5 to 8 days under hot sunlight. Avala pieces should get dried completely. Transfer dried avala into a glass or plastic air tight container.

Variations: 

• You may add 2 tsp of cumin (jeera) powder.
• You may add ½ tsp of hing for extra health.
• You may use raw avalas instead of boiled.  Grate the avalas and ginger. Apply salt and cumin powder on them. Rub and dry them.

आवळा सुपारी

आवळा सुपारी हि मुखशुद्धी आणि आरोग्यासाठी खूप चांगली आहे.
संशोधनात असे आढळले आहे की चांगल्या गुणधर्माचे व संत्र्यापेक्षा जास्त व्हिटॅमिन "सी" आवळ्यात आहेत . याच्या सेवनाने पचनशक्ती चांगली वाढते. आयुर्वेदात आवळ्याला अत्यंत गुणकारी म्हटले आहे.

साहित्य:

• आवळा - १/२ किलो 
• मीठ किंवा शेंदेलोण/सैंधव मीठ- १ टेबलस्पून 
• आले रस - १/४ कप (साधारण. २५-३० ग्रॅम आल्यापासून) 

कृती:

• आवळे धुवून आणि प्रेशर कुकरच्या भांड्यात ठेवावेत. त्या भांड्यात अजिबात पाणी घालायचे नाही. (पण कुकरमध्ये पाणी घालायला विसरू नका) 
• शिट्टी न लावता २०-२५ मिनीटे त्यांना शिजवावे. (म्हणजे आवळ्यांना थेट पाण्याचा संपर्क नको, वाफेवर शिजायला हवेत.) मऊ होई पर्यंत शिजले पाहिजेत. अगदी खूप मऊ नको. बोटाने दाबल्यास लगदा न होता त्यांचा आकार कायम राहून उघडले पाहिजेत म्हणजे आपण सहजपणे आतील बी काढू शकतो. 
• त्यांना थंड होऊ द्या. त्याच्या बिया काढा. पाकळ्यांसारखे त्याचे भाग दिसतील. हवे तर तसेच ठेवा किंव्हा त्याचे अजून लहान तुकडे करा. लहान तुकडे लवकर सुकतात. 
• कमीतकमी पाणी वापरून आले मिक्सरमध्ये बारीक वाटा किंवा बारीक किसणीवर आले किसून घ्या, पिळून किंव्हा गाळून त्याचा रस काढा. 
• मोठ्या बाउलमध्ये आवळ्याचे तुकडे, मीठ आणि आले रस एकत्र करा. १ तास मुरु द्या नंतर मोठ्या ताटात पसरवून कडक उन्हात वाळत घाला. 
• कडक उन्हात ५ ते ८ दिवस वाळवा. तुकडे पूर्णपणे सुकायला हवे आहेत. 
• काचेच्या किंवा प्लॅस्टिकच्या हवाबंद डब्यात/बरणीत ठेवा. 

टिपा :

• सुकवण्यापूर्वी आवळ्यावर २ टिस्पून जिरे पूड घालून हळूहळू चोळा. जिऱ्याचा स्वाद छान लागतो.  
• अजून आरोग्यपूर्ण बनवण्यासाठी, आवळ्यावर १/२ टिस्पून हिंग घालू शकता. 
• इथे आवळे उकडून घेतले आहेत. पण त्याऐवजी कच्चे सुद्धा वापरू शकतो. त्यासाठी आवळे आणि आले किसून घ्या. त्यांना मीठ आणि जिरे पावडर चोळा आणि कडक उन्हात वाळवा.

Indian Gooseberry Sweet Hash (Amala Mawa, Avalyacha God Kees)

Eating Gooseberry (Avala, Amla) regularly will help you maintain good health. Ayurveda suggests the recipe of "Moravala" (Amla ka murabba). But children don't like 'Moravala'. So this is a good and handy recipe of avala.

Ingredients:

• Gooseberry( Amla, Avala)- 500 gm
• Sugar- 1+ ¼ cup 
• Ginger, grated ginger- 50 gm
• Salt- ¼ tsp

Method:
Wash and pat dry avala. Grate these avala, shift in a big bowl. (Use glass or plastic bowl mostly.) Add sugar and salt. Mix well, cover it and keep overnight.

Next day, add grated ginger in it and mix well.

You can see.... avala discharged juice. Squeeze lightly, do not squeeze all juice.  This juice can be drink with some water. Shift this grated aamala with juice into two big dishes.

Dry them in a strong sun. See this avala after drying 1st day.....

Dry them for 5 to 8 days under hot sunlight. Avala should get dried completely. Transfer dried grated amla candy into a glass or plastic air tight container.

Tips:

• If the avala is not well dried, they will not last longer.
• You may add some more ginger in it also. 
• You may add 2 tsp cumin/jeera powder in it for a twist.

आवळ्याचा मावा किंवा कीस

साहित्य:

• डोंगरी आवळे - ५०० ग्रॅम
• साखर - सव्वा कप
• आले, किसुन- ५० ग्रॅम
• मीठ- १/४ टिस्पून

कृती:

• आवळे स्वच्छ धुवा आणि पुसून घ्या. किसणीवर किसुन घ्या आणि मोठ्या वाडग्यात काढा. (शक्यतो काचेचा किंवा प्लॅस्टिकचा वाडगा वापरा.) 
• त्यात साखर आणि मीठ घालावे. चांगले मिसळा आणि रात्रभर तसेच झाकून ठेवा.
• दुसऱ्या दिवशी, आले स्वच्छ धुवून पुसून घ्यावे. त्याची साले काढून किसावे. किसलेले त्यातआले घालावे व चांगले ढवळावे. थोडावेळ मुरु द्यावे.
• आवळा व आल्याचा रस सुटतो. (खरतरं त्या रसासकटच तो कीस सुकवायाचा असतो. पण त्यातला थोडासा रस काढून त्यात थोडे पाणी आणि किंचित मीठ टाकून तो सरबताप्रमाणे प्यावा. त्या ताज्या रसाची चव अप्रतिम लागते.) 
• मोठ्या थाळ्यात किंव्हा प्लॅस्टिकच्या पेपरवर तो कीस रसासकट पसरावा. 
• कडक उन्हात ५ ते ८ दिवस (प्रत्येक ठिकाणी उन्हाची तीव्रता वेगवेगळी असते म्हणून) अगदी खडखडीत वाळवावा. 
• काचेच्या किंवा प्लॅस्टिकच्या हवाबंद बरणीत वाळलेल्या किस ठेवा. 

टिपा:

• कीस जर पूर्ण वाळला गेला नाही तर तो फार काळ टिकत नाही.
• तुम्हाला आवडत असेल तर आल्याचे प्रमाण वाढवू शकता.
• वरील किसात २ टीस्पून जीऱ्याची पूड घातली तर एक वेगळी चव मिळेल.